Porter'ın Beş Güç Analizi, iş ortamınızın rekabet şartlarını anlamak ve stratejinizin doğruluk düzeyini analiz etmek için kullanılır.

Basit ama güçlü bir araçtır. Çünkü yakın çevrenizdeki (endüstrideki) karlılığınızı etkileyebilecek güçleri anladığınızda stratejinizi buna göre ayarlayabilirsiniz. Örneğin, güçlü bir pozisyondan adil bir şekilde faydalanabilir veya zayıf bir pozisyonu iyileştirebilir ve gelecekte yanlış adımlar atmaktan kaçınabilirsiniz.

Beş Güç Analizi'nden yeterince istifade edebilmek için önce işletmenize dair SWOT analizini yapmanızı tavsiye ederiz (SWOT Analizi Nedir, Nasıl Yapılır?). Beş Güç Analizinde işletmenizin sektördeki konumunun güçlü ve zayıf yanlarını analiz etmenize nasıl yardımcı olabileceklerini ve uzun vadeli kârlılığınızı nasıl etkileyebileceklerini inceliyoruz.

 

Rekabet unsurlarının farkına varın.

Sektördeki pozisyonunuzu anlayın.

Güç unsurlarına karşı pozisyonunuzu koruyun.

Karlılığınızı sağlama alın.

Beş Güç Analizi Nedir?

Beş Güç Analizi, bir endüstrinin çekiciliğini ve muhtemel karlılığını analiz etmek için Harvard İşletme Fakültesi profesörü Michael Porter tarafından oluşturuldu. 1979'da yayınlandığı tarihten itibaren, en popüler ve saygın iş stratejisi araçlarından biri haline geldi.

Porter, kuruluşların rakiplerini yakından takip etmeye devam ettiğini, ancak rakiplerinin eylemlerinin ötesine bakmalarını ve iş ortamını hangi faktörlerin etkileyebileceğini incelemelerini teşvik etti. Neticede işletmenizin faaliyet gösterdiği sektörde rekabetçi ortamı oluşturan ve karlılığınızı tehlike altına sokabilecek beş güç belirledi. Bunlar:

 

  1. Sektördeki Rekabet. Bu unsurda rakiplerinizin sayısına ve gücüne bakılır. Sektörde kaç tane rakibiniz var? Bunlar kimlerdir? Ürün ve hizmetlerinin kalitesi sizinkine göre nasıldır? Rekabetin yoğun olduğu yerlerde şirketler, agresif fiyat indirimleri ve etkili pazarlama kampanyaları ile müşterileri çekebilir. Ayrıca, rakibin çok fazla olduğu pazarlarda, tedarikçileriniz ve müşterileriniz sizden memnun kalmadıklarında rakibinize gidebilirler. Öte yandan, rekabetin asgari düzeyde olduğu ve yaptığınız işi başka hiç kimsenin yapamadığı yerlerde, büyük bir güç ve yüksek kar elde edebilirsiniz.
  2. Tedarikçilerin gücü. Bu unsur tedarikçilerinizin fiyatlarını yükseltmelerinin ne kadar kolay olduğu ile belirlenir. Kaç tane potansiyel tedarikçiniz var? Sağladıkları ürün veya hizmet ne kadar benzersiz? Bir tedarikçiden diğerine geçmek ne kadar pahalı? Ne kadar çok tedarikçi seçeneğiniz varsa, daha ucuz bir alternatife geçmek o kadar kolay olacaktır. Ancak sektörde az sayıda tedarikçi varsa ve sundukları ürün ve hizmetlerin alternatifi yoksa, pozisyonları o kadar güçlü olur ve fiyat artırma yetenekleri artar, dolayısıyla karlılığınızı etkileyebilir.
  3. Müşterilerin gücü. Bu unsurda müşterilerinizin onlara sunduğunuz ürün ve hizmetlerin fiyatlarını düşürmesinin ne kadar kolay olduğunu kendinize sorun. Kaç tane müşteriniz var ve siparişleri ne kadar büyük? Sizin ürün ve hizmetlerinizden vazgeçip rakiplerinize geçmelerinin maliyeti nedir? Müşteriler, şartlarını size dayatacak kadar güçlü mü? Yalnızca birkaç müşteriniz olduğunuzda pazarlık gücünüz azalır ve size karşı daha fazla güce sahip olurlar, ancak çok sayıda müşteriniz varsa gücünüz artar.
  4. İkame Ürünlerin Tehdidi. Bu unsur müşterilerinizin sizden temin ettiği ürün ve hizmetlerle gerçekleştirdikleri işleri farklı bir şekilde yapma, dolayısıyla sizin ürünlerinizi terk etme ihtimalini ifade eder. Örneğin, önemli bir işlemi otomatikleştiren bir yazılım ürünü satıyorsanız, işgücünün ucuz olduğu bir piyasada müşterileriniz sizin ürünlerinizi satın almak yerine bu işleri emek yoğun bir şekilde gerçekleştirmeyi tercih edebilir. Yapılması kolay ve ucuz bir tedarikçi değişikliği sizin sektördeki pozisyonunuzu zayıflatabilir ve karlılığınızı tehdit edebilir.
  5. Sektöre Yeni Girenlerin Tehdidi. Sektördeki konumunuz yeni aktörlerin rakibiniz olarak sektöre girme yeteneklerinden etkilenebilir. Yani, bunun ne kadar kolay yapılabileceğini düşünün. Sektörünüzde veya pazarınızda yer almak muhtemel rakipleriniz için ne kadar kolaydır? Böyle bir girişim ne kadara mal olacaktır? Sektörünüzdeki düzenleme ve denetlemeler ne kadar zorlayıcı? Eğer sektörünüze girmek ve etkin bir şekilde rekabet etmek çok az para ve çaba gerektiriyorsa veya temel teknolojileriniz için çok az korumanız varsa, rakipler hızla pazarınıza girebilir ve konumunuzu zayıflatabilir. Böylesi girişlere karşı sektörünüzde güçlü ve dayanıklı engeller varsa, pozisyonunuzu koruyabilir ve karlılığınızı sürdürülebilir kılabilirsiniz.

İşletmenize En Uygun Çözümü Bulun